გოდერძის გზა: ერთი დღე მთიან აჭარაში
ერთ დღეში გზა სუბტროპიკული ბათუმიდან ვენახების, კლდეზე მდგარი ეკლესიისა და ხულოს საბაგიროს გავლით 2000 მეტრზე მაღლა, ალპურ მდელოებამდე ადის. აი, სად ღირს გაჩერება.
საქართველოში ცოტა გზა იცვლება ერთ დღეში ისე, როგორც ბათუმიდან გოდერძის უღელტეხილამდე. ზღვისპირა პალმებს ტოვებთ, აჭარისწყალს ტყიანი ხეობებითა და სოფლებით მიუყვებით და დღეს ტყის ზედა საზღვარს ზემოთ, 2000 მეტრზე მაღლა, ალპურ საძოვრებზე ამთავრებთ.
აი, სად ღირს გაჩერება გზად — ჩვენი ზემო აჭარის ტურიც ამავე გზას მიუყვება.
ქედა: აჭარის ღვინის კუთხე
ბათუმიდან დაახლოებით ერთ საათში მდებარე ქედა აჭარის მეღვინეობის გულად ითვლება. ხეობის მზიან ფერდობებს ოჯახური ვენახები ფარავს, ძირითადად ადგილობრივი ჯიშები — ჩხავერი და ცოლიკოური, ღვინოს კი ბევრი ოჯახი დღესაც ქვევრში აყენებს.
სექტემბერ-ოქტომბერში სოფლებში რთველია: ყურძენს ერთად კრეფენ, საწნახელში წურავენ და ჩურჩხელას ამზადებენ.
ზვარის კლდეზე მდგარი ეკლესია
ქედასა და შუახევს შორის ზვარის წმინდა გიორგის პატარა ქვის ეკლესია და მისი სამრეკლო მდინარიდან ამოზრდილ კლდეზე დგას — მთის გზის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობადი ხედი. გზიდან ეკლესიამდე პატარა ხიდი მიდის; მოკლე გაჩერება ფოტოსა და სანთლის დასანთებად საკმარისია.
ხულო და ტაგოს საბაგირო
მთიანი აჭარის ცენტრი, ხულო, დაახლოებით 900 მეტრ სიმაღლეზე, ტყიან ფერდობებსა და მთის სოფლებს შორისაა. მისი ყველაზე ცნობილი ღირსშესანიშნაობა ტაგოს საბაგიროა, რომელიც ღრმა ხეობის თავზე მოპირდაპირე ფერდობზე მდებარე სოფელ ტაგოსკენ გადადის.
მოგზაურები აქ, როგორც წესი, ისვენებენ და ჭამენ, სანამ უღელტეხილისკენ გრძელ აღმართს დაიწყებენ.
სხალთის მონასტერი
სხალთის ხეობაში მოკლე გადახვევა ღვთისმშობლის მიძინების ტაძრამდე მიგიყვანთ, რომელიც XII–XIII საუკუნეების მიჯნაზე აშენდა — მთიანი აჭარის ყველაზე დიდი შუა საუკუნეების ტაძარი. ფასადებზე ჩუქურთმიანი სარკმლები და კარებია, შიგნით კი XIII საუკუნის ფრესკების ფრაგმენტებია შემორჩენილი.
აქ მოქმედი მონასტერია: ქალებს თავსაფარი და ქვედაბოლო სჭირდებათ, მამაკაცებს — გრძელი შარვალი.
გოდერძის უღელტეხილი და მწვანე ტბა
ხულოს ზემოთ გზა ტყიდან გოდერძის უღელტეხილზე ამოდის, რომელიც აჭარას სამცხე-ჯავახეთთან 2000 მეტრზე მაღლა აკავშირებს. ფართო მდელოებზე ხის სახლებიანი საზაფხულო სოფლებია, საიდანაც აჭარისა და მესხეთის ქედები მოჩანს; ახლოსაა გოდერძის სათხილამურო კურორტიც.
აქვე მწვანე ტბა ზურმუხტისფერ წყალში ირგვლივ მდგარ ნაძვნარს ირეკლავს. მასთან მისვლა მხოლოდ თბილ სეზონზეა შესაძლებელი, დაახლოებით გვიანი გაზაფხულიდან შემოდგომამდე — ზამთარში გზას თოვლი კეტავს.
ადგილობრივი რჩევები
- აგვისტოშიც კი თბილი ტანსაცმელი წაიღეთ: უღელტეხილზე ამინდი სწრაფად იცვლება და მზიან დღესაც ნისლი ჩამოწვება.
- სხალთის მონასტრისთვის წაიღეთ თავსაფარი და ქვედაბოლო (ქალები) ან გრძელი შარვალი (მამაკაცები).
- ხულოში შეისვენეთ — მაღლა ჭამის ადგილი ცოტაა.
- გვიანი გაზაფხულიდან შემოდგომამდე უღელტეხილი მწვანეა; ზამთარში კი გოდერძზე სათხილამუროდ ჩამოდით.
- თუ ვარძიამდე გაგრძელება გსურთ, ნახეთ ჩვენი ცალკე გზამკვლევი — ეს უღელტეხილზე გადასვლით გრძელი დღეა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი ხნის სავალია ბათუმიდან გოდერძის უღელტეხილამდე?
გაჩერებებით ეს სრული დღეა: გზა აჭარისწყლის ხეობას ქედისა და ხულოს გავლით მიუყვება და შემდეგ 2000 მეტრზე მაღლა ადის. ადრე გადით.
როდის შეიძლება მწვანე ტბის ნახვა?
მხოლოდ თბილ სეზონზე, დაახლოებით გვიანი გაზაფხულიდან შემოდგომამდე. ზამთარში ტბისკენ გზას თოვლი კეტავს.
ღირს ზემო აჭარა, თუ ბათუმში მხოლოდ რამდენიმე დღე მაქვს?
დიახ, თუ მთიანი საქართველოს ნახვა გსურთ: ერთ დღეში ვენახებს, შუა საუკუნეების ეკლესიებსა და ალპურ მდელოებს გაივლით აჭარიდან გაუსვლელად.
შეიძლება სხალთის მონასტრის ტურისტად მონახულება?
დიახ. ეს მოქმედი მონასტერია, ამიტომ მოკრძალებულად ჩაიცვით — ქალებს თავსაფარი და ქვედაბოლო, მამაკაცებს გრძელი შარვალი — და შიგნით ხმამაღლა ნუ ილაპარაკებთ.
