ბათუმი პირველად ჩამოსულთათვის: რა ვნახოთ ორ დღეში
თავისუფალი ნავსადგურის ეპოქის ძველი ქუჩები, 7-კილომეტრიანი ზღვისპირა ბულვარი, მოძრავი ქანდაკება „ალი და ნინო“ და ზღვაზე გადმოკიდებული ბოტანიკური ბაღი — ჩვენი ორდღიანი გეგმა ბათუმში პირველი ვიზიტისთვის.
ბათუმი აჭარის დედაქალაქი და საქართველოს მთავარი ზღვისპირა ქალაქია. ის კომპაქტური და ვაკეა, ფეხით დათვალიერება ადვილია, მაგრამ პირველად ჩამოსულები ხშირად მხოლოდ პლაჟზე ატარებენ დღეებს და ქალაქის ნახევარს ვერ ხედავენ.
ეს ის გეგმაა, რომელსაც მეგობრებს ვაძლევთ პირველი ვიზიტისთვის: ერთი დღე ძველი ქალაქისა და ბულვარისთვის, მეორე — ბოტანიკური ბაღისა და ზღვისთვის, რჩევებით, როდის არის თითოეული ადგილი ყველაზე ლამაზი.
პირველი დღე, დილა: ძველი ბათუმი
დაიწყეთ ძველი ქალაქიდან, ზღვასა და ნავსადგურს შორის. XIX საუკუნის ბოლოს, როცა ბათუმი თავისუფალი ნავსადგური გახდა, ვაჭრებმა აქ ევროპული სტილის ორ-სამსართულიანი სახლები, სასახლეები და სხვადასხვა რელიგიის ტაძრები ააშენეს — მათი უმეტესობა დღესაც დგას.
ვიწრო ქუჩებში დილით, სიცხემდე იარეთ: რესტავრირებული ფასადები, აივნები და ჩუქურთმიანი კარები პატარა კაფეებსა და ღვინის ბარებს ენაცვლება.
პიაცა და ევროპის მოედანი
2010 წელს იტალიური სტილით აშენებულ პიაცას თაღოვანი გალერეები და მორთული ფასადები აკრავს, იატაკზე დიდი მოზაიკაა, თავზე კი საათიანი კოშკი. პირველ სართულებზე კაფეები და რესტორნებია, ზაფხულში კი ხშირად ცოცხალი მუსიკა ისმის.
რამდენიმე წუთში ევროპის მოედანია — ქალაქის მთავარი მოედანი. შუაგულში მედეა დგას ოქროს საწმისით — კოლხეთისა და არგონავტების მითის შეხსენება — გარშემო კი XIX საუკუნის შენობები, ასტრონომიული საათი და შადრევნებია.
პირველი დღე, შუადღე: ბულვარი
ბათუმის ბულვარი 1881 წელს გაშენდა და დღეს ზღვის გასწვრივ 7 კილომეტრზე მეტზეა გადაჭიმული. პალმებისა და მაგნოლიების ჩრდილიანი ხეივნები, ველობილიკი, იაპონური ბაღი, კოლონადები და მომღერალი შადრევნები მას ქალაქის ცხოვრების ცენტრად აქცევს.
ნავსადგურთან ახლოს ძველი ნაწილი მწვანე და ჩრდილიანია, ჩრდილოეთით ახალ მონაკვეთს კი თანამედროვე არქიტექტურა მიუყვება. გზად ველოსიპედისა და სკუტერის ქირაობაა შესაძლებელი.
მზის ჩასვლა: ანბანის კოშკი
130-მეტრიანი ანბანის კოშკი 2012 წელს ქართული დამწერლობის პატივსაცემად აშენდა: მის ორმაგ სპირალს ქართული ანბანის 33 ასო მიუყვება. თავზე ვერცხლისფერ სფეროში სადამკვირვებლო მოედანია, საიდანაც ქალაქი, ნავსადგური, ზღვა და მთები ჩანს.
გასეირნება ისე დაგეგმეთ, რომ ბულვარის ამ ნაწილს მზის ჩასვლისას მიაღწიოთ — დაბნელების შემდეგ კოშკი ნათდება და ასოები ფერადად ციმციმებს.
ალი და ნინო
კოშკისა და ეშმაკის ბორბლის გვერდით „ალი და ნინოა“ — ქართველი მოქანდაკის, თამარ კვესიტაძის მოძრავი ქანდაკება, შექმნილი 2010 წელს. ორი რვამეტრიანი ფოლადის ფიგურა — ყურბან საიდის რომანის გმირები, აზერბაიჯანელი მუსლიმი ალი და ქართველი ქრისტიანი ნინო — ნელა უახლოვდება ერთმანეთს, ერთმანეთში გადის და ისევ შორდება.
დღისითაც ლამაზია, საღამოს კი, როცა ფიგურები ნათდება, კიდევ უფრო.
მეორე დღე: ბოტანიკური ბაღი
ბათუმის ბოტანიკური ბაღი მწვანე კონცხის ფერდობებზეა, ქალაქიდან დაახლოებით 9 კილომეტრში ჩრდილოეთით, ზუსტად ზღვის თავზე. ის 1912 წელს ბოტანიკოსმა ანდრეი კრასნოვმა დააარსა; 100 ჰექტარზე მეტი ფართობი მსოფლიოს რეგიონების მიხედვითაა დაყოფილი: აღმოსავლეთ აზია, ამერიკა, ავსტრალია, ხმელთაშუა ზღვისპირეთი, ჰიმალაი და კავკასიის ტენიანი სუბტროპიკები.
გამოყავით სულ მცირე ორი საათი. ბილიკები ხან ადის, ხან ჩადის, ამიტომ კომფორტული ფეხსაცმელი და წყალი წაიღეთ; სადამკვირვებლო მოედნებიდან სანაპირო ბათუმიდან ქობულეთამდე მოჩანს.
ბათუმი ზღვიდან
მეორე დღე საზღვაო სადგურთან დაასრულეთ — მაღალშპილიან თეთრ შენობასთან, სადაც ძველი ქალაქი ბულვარს ხვდება. აქედან სამგზავრო გემები და სასეირნო იახტები გადის; მოკლე გასეირნებაც კი მთელ ქალაქს მთების ფონზე გაჩვენებთ.
ადგილობრივი რჩევები
- ბულვარი ყველაზე ლამაზია დილით ადრე და მზის ჩასვლის შემდეგ; ივლის-აგვისტოში შუადღის სიცხეს მოერიდეთ.
- გასინჯეთ აჭარული ხაჭაპური — ნავის ფორმის ყველიანი პური კარაქითა და კვერცხის გულით ბათუმის მთავარი კერძია.
- ძველი ბათუმი, პიაცა, ევროპის მოედანი და ბულვარი ერთმანეთიდან ფეხით სავალ მანძილზეა.
- ბოტანიკურ ბაღში დილით წადით და სულ მცირე ორი საათი გამოყავით.
- ერთი-ორი დღე მთისთვის დატოვეთ: მაჭახელა, მახუნცეთი და მტირალა ახლოსაა.
ხშირად დასმული კითხვები
რამდენი დღე სჭირდება ბათუმს?
ორ დღეში ძველ ქალაქს, ბულვარს, ბოტანიკურ ბაღს და ზღვით გასეირნებას მოასწრებთ. დაამატეთ ერთი-ორი დღე მთიანი აჭარისთვის ან სამხრეთ სანაპიროსთვის.
მოსახერხებელია ბათუმში ფეხით სიარული?
დიახ. ძველი ქალაქი, პიაცა, ევროპის მოედანი და ბულვარი ვაკეზეა და ერთმანეთთან ახლოს. ბოტანიკური ბაღი ჩრდილოეთით მოკლე სავალზეა მანქანით.
როდის ჯობია „ალი და ნინოს“ ნახვა?
მზის ჩასვლისას და დაბნელების შემდეგ, როცა ფიგურები ნათდება. ქანდაკება გამუდმებით მოძრაობს, ამიტომ სრულ ციკლს ნებისმიერ დროს ნახავთ.
როდის ჯობია ბათუმში ჩამოსვლა?
მაისიდან ოქტომბრამდე. ივლისი და აგვისტო ყველაზე თბილი საპლაჟო თვეებია; მაისი, ივნისი, სექტემბერი და ოქტომბერი უფრო რბილია და სასეირნოდ უკეთესია.
